گفتگوی جدید
کاربر
گریدرم ادامز بی777پمپ دنیسون و تازه تعمیر کردم هیدور پمپ های تیغ و گردون و شانه کار میکنه ولی جک کشوی تیغ جک ریپر و کمک فرمان کار نمیکنه علت چی میتونه باشه
دستیار
در گریدرهای آدامز ۷۷۷ (Adams 777) با سیستم هیدرولیک دنیسون (Denison)، مدار هیدرولیک معمولاً به صورت چندبخشی، مدار دوبل یا همراه با شیرهای تقسیم جریان (Flow Divider / Priority Valve) طراحی شده است.
با توجه به اینکه بخشی از ادوات (چرخش تیغه، بالابر تیغ و شانه) به درستی کار میکنند اما **کشویی تیغ (Sideshift)، ریپر و کمکی فرمان** از کار افتادهاند، پمپ اصلی معمولاً سالم است و مشکل به توزیع فشار یا مدار ثانویه برمیگردد. شایعترین دلایل عبارتند از:
---
### ۱. گیر کردن یا خرابی شیر اولویت (Priority Valve) یا شیر تقسیم جریان (Flow Divider)
* **علت اصلی:** در این سیستمها معمولاً مدار فرمان و برخی جکهای کمکی (مثل ریپر یا کشویی) از یک شیر اولویت تغذیه میشوند تا در هر شرایطی فرمان از کار نیفتد.
* اگر اسپول (Spool) داخل این شیر به دلیل وجود پلیسه، براده بعد از تعمیر پمپ، یا آلودگی روغن گیر کند، مسیر ارسال روغن به این بخشها کاملاً مسدود میشود.
### ۲. باز ماندن یا تنظیم نبودن ریلیف ولو فرعی (Secondary Relief Valve)
* هر بلوک یا سکشن شیر هیدرولیک معمولاً یک فشارشکن (Relief Valve) اختصاصی دارد.
* اگر ریلیف ولو مربوط به بلوک ریپر/کشویی/فرمان باز مانده باشد (مثلاً به دلیل شکستن فنر یا گیر کردن آشغال ریز روی نشیمنگاه اوریفیس)، روغن بدون ایجاد فشار مستقیماً به تانک برمیگردد.
### ۳. کارتریج دوم در پمپهای دوبل (Double Vane Pump)
* بسیاری از پمپهای دنیسون روی این گریدرها دوطبقه (دوبل) هستند.
* اگر پمپ دوبل باشد، ممکن است کارتریج بزرگ (اصلی) به خوبی کار کند اما کارتریج بخش دوم (کوچکتر) که خط فرمان و کمکیها را تغذیه میکند، هوا گرفته باشد، پرههای آن گیر کرده باشد یا پین/خار درایو آن هنگام مونتاژ جا نرفته باشد.
### ۴. شیر قطعکن یا قفلکن هیدرولیک (Lock Valve / Pilot Check)
* روی مدار ریپر و کشویی معمولاً چِکولوهای پایلوتی وجود دارند تا جکها زیر بار خالی نکنند. اگر خط تحریک (Pilot line) این شیرها فشار نگیرد یا مسدود باشد، جکها اصلاً باز و بست نمیشوند.
### ۵. هواگرفتگی شدید در مدار فرمان و کشویی
* بعد از تعمیر پمپ و باز و بست شیلنگها، اگر مدار هواگیری نشده باشد، شیرهای پایلوتدار عمل نکرده و اصطلاحاً مدار قفل میکند.
---
### مراحل عیبیابی پیشنهادی:
1. **فشارسنجی (مانومتر):** روی خط ورودی بلوک شیر کنترل فرمان/ریپر گیج فشار ببندید و دسته را تحریک کنید تا مشخص شود اصلاً فشار به این بلوک میرسد یا خیر.
2. **بررسی شیر اولویت:** مسیر خروجی پمپ تا رسیدن به شیر تقسیم یا اولویت را بررسی و اسپول آن را تمیز کنید.
3. **بررسی ریلیف مدار دوم:** شیر فشارشکن مربوط به بلوک جکهای غیرفعال را باز کرده و از سلامت ساچمه/اسپول و فنر آن مطمئن شوید.
4. **هواگیری کامل:** جکها و مدار فرمان را در حالت بدون بار به آرامی هواگیری کنید.
کاربر
یعنی میتونه ازسیر فشار شکن باشه
دستیار
**بله، دقیقاً و به احتمال بسیار زیاد!**
در سیستمهای هیدرولیک ماشینآلات سنگین مثل گریدر آدامز، شیر فشارشکن (Relief Valve) یکی از اولین مظنونها بعد از تعمیر پمپ است. دلایل آن به این صورت است:
---
### ۱. گیر کردن پلیسه یا براده در نشیمنگاه (Seat)
وقتی پمپ تعمیر، تعویض یا باز و بست میشود، حتی کوچکترین ذره پلیسه، گرد و خاک یا براده تراشکاری وارد مدار میشود. اگر یک تکه ذره بسیار ریز روی نشیمنگاه ساچمه یا پیستون فشارشکن بنشیند:
* شیر کاملاً بسته نمیشود و باز میماند.
* روغن به جای رفتن داخل جکها، مستقیم به باک هیدرولیک تخلیه میشود.
* نتیجه: هیچ فشاری در مدار تشکیل نمیشود و فرمان و جکها تکان نمیخورند.
### ۲. شکستن، ضعیف شدن یا جا نرفتن درست فنر
گاهی حین باز و بست یا در اثر خستگی قطعه، فنر پشت ساچمه فشارشکن میشکند یا تنظیم پیچ فشردگی آن به هم میخورد. در این حالت با کمترین جریان روغن، فشارشکن باز شده و فشار اصطلاحاً فرار میکند.
### ۳. وجود فشارشکن مجزا برای سکشنهای فرعی
بلوک شیر کنترل ادامز معمولاً چندتکه (سکشنال) است. جکهای اصلی (گردون، تیغ و شانه) فشارشکن اصلی خودشان را دارند، اما خط فرمان، ریپر و کشویی معمولاً روی یک سکشن جداگانه همراه با یک **فشارشکن فرعی یا کمکی** قرار دارند؛ بنابراین اگر آن یکی سالم باشد، جکهای اصلی کار میکنند ولی این مدار بهخاطر خرابی فشارشکن خودش میخوابد.
---
### چطور آن را تست و رفع کنید؟
1. **باز کردن و تمیزکاری:** شیر فشارشکن مربوط به همان بلوک غیرفعال را باز کنید (مراقب تعداد دور یا علامتگذاری پیچ تنظیم باشید).
2. **بررسی ساچمه و نشیمنگاه:** با بنزین یا اسپری تمیزکننده بشویید و زیر نور نگاه کنید که خط نیفتاده باشد یا پلیسهای گیر نکرده باشد.
3. **سلامت فنر:** مطمئن شوید فنر نشکسته باشد.
4. **تست مدار:** بعد از شستوشو و بستن، مجدداً تست کنید یا در صورت امکان با بستن یک مانومتر (فشارسنج) ببینید آیا هنگام تکان دادن دسته، عقربه فشار بالا میآید یا خیر.
کاربر
از کجا برتی تست فشار امپر استفاده کنم
دستیار
برای بستن آمپر فشار (گیج مانومتر هیدرولیک) و پیدا کردن نقطه دقیق افت فشار، از یک **گیج حداقل ۲۵۰ تا ۴۰۰ بار (bar)** همراه با شیلنگ تست (تستپوینت) استفاده کنید.
بهترین نقاط برای تست به ترتیب زیر است:
---
### ۱. ورودی بلوک شیر کنترل ادوات غیرفعال (بهترین نقطه)
* **کجا ببندید؟** شیلنگی که روغن را از پمپ (یا بعد از شیر اولویت) به ورودی بلوک شیر ریپر، کشویی و فرمان میآورد باز کنید و یک رابط سهراهی و گیج سر راه آن ببندید (یا اگر روی ورودی بلوک پیچ آلن تستپوینت تعبیه شده، آن را باز کرده و گیج را وصل کنید).
* **تست:** موتور را روشن کنید. اگر بدون تحریک دسته، فشاری حدود ۱۵ تا ۲۵ بار (فشار استندبای) داشته باشید و با تحریک دسته ریپر فشار بالا بیاید (معمولاً بالای ۱۲۰ تا ۱۸۰ بار)، یعنی روغن و فشار به بلوک میرسد. اگر هنگام تحریک دسته عقربه اصلاً تکان نخورد، فشار در همان ورودی یا از طریق فشارشکن تخلیه میشود.
---
### ۲. مستقیماً روی پورت شیر فشارشکن (Relief Valve Port)
* روی خود بدنه بلوک، معمولاً نزدیک شیر فشارشکن (شیر ریلیف)، یک پورت کور شده با پیچ آلن کوچک وجود دارد که مخصوص گیج تست است.
* با بستن آمپر به این نقطه، دقیقاً متوجه میشوید فشارشکن روی چند بار باز میکند. اگر موقع کشیدن اهرم ریپر، فشار از مثلاً ۲۰ یا ۳۰ بار بالاتر نرفت، یعنی فشارشکن باز مانده یا فنر آن رد کرده است.
---
### ۳. پشت شیلنگ جک ریپر یا جک کشویی تیغ (تست سریع جک)
* یکی از شیلنگهای ورودی به جک ریپر (مثلاً طرف ته جک) را باز کنید و یک سر گیج را مستقیم به خروجی شیر فرمان (یا شیلنگ متصل به جک با سهراهی) ببندید.
* **تست:** دسته ریپر را فشار دهید؛ اگر مدار سالم باشد و جک تا آخر باز شود (Dead-head)، گیج باید فشار نهایی سیستم (فشار تنظیمی ریلیف) را نشان دهد. اگر عقربه روی صفر یا نزدیک صفر خوابید، یعنی مدار در بلوک اصلاً بار نمیگیرد.
---
### ۴. خروجی پمپ کمکی/کارتریج دوم (در صورت دوبل بودن پمپ دنیسون)
* اگر پمپ دنیسون شما دو طبقه است، یک پورت خروجی کوچکتر مربوط به خط فرمان و جکهای کمکی دارد.
* گیج را با یک سهراهی روی خروجی همان خط ببندید تا ابتدا مطمئن شوید پمپ خودش دارد روغن را با دبی و فشار کافی بیرون میدهد یا نه.
---
**نکته ایمنی مهم:**
قبل از باز کردن هر شیلنگ یا درپوش تست، حتماً موتور را خاموش کرده، سوئیچ را ببندید و تمام دستههای هیدرولیک را چند بار جلو و عقب کنید تا فشار باقیمانده جکها خالی شود.
کاربر
پدال کلاجم. میره پایین میمونه نمیاد بالا از چیه
دستیار
خوابیدن و برنگشتن پدال کلاچ در گریدر آدامز معمولاً به دو بخش **مکانیکی** یا **روغنی/بادی (هیدرولیکی-پنوماتیکی)** مربوط میشود. گریدرهای آدامز بسته به مدل و تغییراتی که در طول سالها روی آنها انجام شده، یا سیستم کلاچ روغنی با پمپ دارند یا مکانیکی با بوستر بادی.
شایعترین علتها به ترتیب اولویت:
---
### ۱. اگر سیستم کلاچ روغنی (پمپ بالا و پایین) باشد:
* **خرابی لاستیک پمپ بالا (Master Cylinder):**
اگر پیستون یا اورینگ/لاستیک داخل پمپ زیر پا (پمپ بالا) ساییده یا گشاد شده باشد، وقتی پا را روی پدال میگذارید، روغن از کنار لاستیک پس میزند (Bypass میکند) و نیرویی برای برگرداندن پدال وجود نخواهد داشت.
* **گیر کردن پیستون پمپ پایین (Slave Cylinder):**
پمپی که روی پوسته گیربکس نصب شده و شفت دوشاخه کلاچ را هل میدهد، ممکن است به دلیل زنگزدگی، کثیفی یا پلیسه در حالت فشرده گیر کرده باشد.
* **کمبود یا تمام شدن روغن در مخزن کلاچ / هواگرفتگی:**
سطح روغن ترمز/کلاچ را چک کنید؛ هوا کشیدن مدار باعث میشود پدال خالی کرده و پایین بماند.
---
### ۲. اگر سیستم دارای بوستر کمکی بادی (Hydro-Aire یا پنوماتیک) باشد:
* **افت فشار باد دستگاه:**
اگر درجه باد دستگاه پایین باشد، بوستر بادی کلاچ عمل نمیکند یا در حالت درگیر قفل میشود.
* **گیر کردن پیستون بوستر کلاچ:**
خرابی سوپاپ تخلیه بوستر یا زنگزدگی سیلندر بادی مانع تخلیه باد و برگشت پدال میشود.
---
### ۳. دلایل مکانیکی (ساده اما بسیار شایع):
* **شکستن یا در رفتن فنر برگشت پدال (Return Spring):**
پشت پدال زیر پای راننده یک فنر کششی قوی وجود دارد که وظیفه اصلی بالا کشیدن پدال را بر عهده دارد؛ بررسی کنید که نشکسته یا از جا در نرفته باشد.
* **گریپاژ یا قفل شدن پین و محور پدال:**
به دلیل گرد و خاک و نبود گریس، محور پدال خشک شده و گیر میکند.
* **گیر کردن دوشاخه کلاچ یا بلبرینگ کلاچ:**
داخل گلدانی گیربکس، شفت دوشاخه کلاچ روی بوشها یا بلبرینگ کلاچ روی لوله راهنما گیرپاژ کرده و عقب نمیآید.
---
### راهکار سریع برای تست:
1. ابتدا **فنر زیر پا** و نرمی حرکت مکانیکی پدال را با دست چک کنید.
2. پدال را با دست یا نوک پا بالا بکشید؛ اگر با بالا کشیدن دوباره پایین افتاد و کلاً سفت نشد، مشکل از **خالی کردن پمپ بالا یا روغن** است.
3. روغن مخزن کلاچ را چک کنید و اگر روغن کثیف و سیاه شده، مدار نیاز به تعویض لوازم پمپ و هواگیری دارد.
کاربر
گریدر ادامز پدال کلاجم میره پایین میمونه نمیاد بالا
دستیار
خوابیدن پدال کلاچ و بالا نیامدن آن در گریدر آدامز ۷۷۷ تقریباً در ۹۰ درصد مواقع به **سه علت اصلی** برمیگردد:
---
### ۱. شکستن یا در رفتن فنر برگشت پدال (سادهترین و شایعترین)
* درست زیر داشبورد و پشت پدال کلاچ، یک **فنر کششی قوی** قرار دارد که وظیفه دارد به محض برداشتن پا، پدال را بالا بکشد.
* اگر این فنر شکسته، بریده یا از قلاب در رفته باشد، پدال همان کف کابین میماند.
* **بررسی:** با دست پدال را بالا بکشید؛ اگر کاملاً شل و لق است و بدون هیچ مقاومتی بالا میآید و دوباره ولش میکنید میافتد کف، فنر یا اهرمبندی مکانیکی زیر پا قطع شده است.
---
### ۲. خالی کردن یا رد کردن لاستیک پمپ کلاچ (پمپ بالا)
اگر کلاچ شما هیدرولیکی (روغنی) است:
* داخل پمپ زیر پا یک پیستون و لاستیک کاسهنمدی قرار دارد. وقتی لاستیک پمپ فاسد، پاره یا ساییده شود، با فشار دادن پدال، روغن از دور پیستون فرار میکند (اصطلاحاً پمپ رد میکند).
* در این حالت هیچ فشار روغنی برای برگرداندن سیستم و درگیر کردن دوشاخه باقی نمیماند و پدال میافتد.
* **بررسی:** مخزن روغن کلاچ (معمولاً روغن ترمز یا روغن هیدرولیک سبک) را چک کنید؛ اگر خالی کرده یا سطح آن افتاده، نشتی دارد یا هوا کشیده است.
---
### ۳. قفل کردن یا گیرپاژ پمپ پایین (پمپ روی گیربکس) یا دوشاخه کلاچ
* پمپی که کنار گلدانی گیربکس قرار دارد (پمپ پایین / بوستر کلاچ) ممکن است پیستون آن زنگ زده یا گیر کرده باشد و نتواند به عقب برگردد.
* همچنین اگر بلبرینگ کلاچ یا دوشاخه کلاچ داخل پوسته گیربکس خشک کار کرده و گیرپاژ کرده باشد، به فنرهای دیسک کلاچ اجازه باز شدن نمیدهد و پدال پایین قفل میماند.
---
### چه کار کنید؟ (مراحل گام به گام):
1. **زیر پا را نگاه کنید:** ابتدا بررسی کنید آیا پدال به کمک فنر وصل است یا فنر افتاده است؟ همچنین پین مفصل پدال خشک نشده یا گیر نکرده باشد (کمی گازوئیل یا اسپری روانکننده بزنید).
2. **بررسی سطح روغن:** منبع روغن کلاچ را نگاه کنید. اگر روغن تمام شده بود، نشان میدهد پمپ نشتی داشته و هوا گرفته است.
3. **تست با دست:** پدال را با دست بالا بکشید و چند بار با پا سریع و پشتسرهم پمپ کنید (تلمبه بزنید)؛ اگر پدال کمکم سفت شد، مدار **هوا گرفته یا لاستیک پمپ بالا خراب است**.
4. **بررسی پمپ روی گیربکس:** در حالتی که پدال کف خوابیده، به پمپ پایین نگاه کنید ببینید آیا میله رابط آن بیرون مانده و به عقب برنمیگردد؟ اگر بیرون مانده بود، ایراد از پمپ پایین یا خشکی دوشاخه کلاچ است.
کاربر
گریدر ادامز چند تا فشار شکن داره
دستیار
در گریدر آدامز ۷۷۷ (Adams 777)، تعداد کل شیرهای فشارشکن (Relief Valve) بسته به نوع تجهیزات نصبشده معمولاً **بین ۴ تا ۸ عدد** است که به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
---
### ۱. فشارشکنهای اصلی مدار (Main Relief Valves) – ۲ عدد
* **فشارشکن اصلی ادوات کاری (Main Hydraulic Relief):**
روی بلوک شیرهای اصلی (بالابر تیغ، گردون و شانه) قرار دارد و فشار کل این مدار را (معمولاً بین ۱۲۰ تا ۱۶۰ بار بسته به تیپ پمپ) کنترل میکند تا به پمپ دنیسون فشار اضافه نیاید.
* **فشارشکن مدار فرمان و کمکیها (Steering / Auxiliary Relief):**
روی بلوک شیر فرمان، ریپر و کشویی یا داخل شیر اولویت (Priority Valve) قرار دارد و فشار این خط را (معمولاً بین ۱۰۰ تا ۱۳۰ بار) تنظیم میکند.
---
### ۲. فشارشکنهای سرِ راه جکها (Port Relief / Cushion Valves) – ۲ تا ۵ عدد
این فشارشکنها ضربهگیر یا محافظ هر جک در برابر بارهای ناگهانی هستند (مثلاً وقتی گوشه تیغه یا ریپر به سنگ برخورد میکند):
* **فشارشکن هیدرو موتور گردون تیغ (Circle Reverse Relief):**
دو عدد ضربهگیر رفت و برگشت روی موتور گردون دارد تا ضربه سنگ دندهها را خرد نکند.
* **فشارشکن ضربهگیر جکهای بالابر تیغ (Blade Lift Port Reliefs):**
روی هر خط بالابر یک سوپاپ محافظ نصب شده است.
* **فشارشکن جک ریپر یا کشویی (در صورت نصب تیپ مجهز):**
یک یا دو سوپاپ سر راه این مدارها قرار دارد.
---
### جمعبندی کاربردی:
اگر به دنبال فشارشکنی هستید که مشکل **کار نکردن ریپر، کشویی و فرمان** را حل کند، با فشارشکنهای جکها کاری ندارید؛ باید سراغ **فشارشکن اصلی بلوک فرمان و کمکیها (شیر اولویت یا ورودی بلوک ریپر)** بروید که همان **فشارشکن دوم سیستم** است.