گفتگوی جدید

خلاصه ی زندگینامه ی شیخ محمود شبستری

**شیخ سعدالدین محمود بن عبدالکریم شبستری** (حدود ۶۸۷ – ۷۲۰ هجری قمری) از نامدارترین عارفان، حکیمان و شاعران سدهٔ هشتم هجری در ایران است. ### تولد، زندگی و تحصیلات * **زادگاه:** او در قصبهٔ **شبستر** در نزدیکی تبریز و در دوران حکومت ایلخانان مغول به دنیا آمد. * **آموزش و سلوک:** در تبریز که در آن روزگار مرکز علم، ادب و تصوف بود، به کسب علوم دینی، فلسفه، حکمت و عرفان پرداخت. او به کشورهای مختلفی همچون مصر، شام و حجاز سفر کرد و با بزرگان و مشایخ تصوف دیدار داشت. * **مرام و مسلک:** شبستری در عرفان پیرو مکتب ابن‌عربی (وحدت وجود) بود و حقایق دشوار عرفانی و فلسفی را با بیانی تمثیلی و شیوا تبیین می‌کرد. ### مهم‌ترین اثر: «گلشن راز» شهرت و جاودانگی شیخ محمود بیش از هر چیز مدیون منظومهٔ عرفانی **«گلشن راز»** است: * این اثر در قالب مثنوی (حدود هزار بیت) سروده شده است. * انگیزهٔ سرایش آن، پاسخ به پرسش‌های منظوم «امیر حسینی هروی» (از سادات و فضلای خراسان) دربارهٔ مفاهیم غامض عرفانی، اصطلاحات تصوف، معنای وحدت و کثرت، و تمثیلات عرفانی مانند خط، خال، چشم و زلف بود. * «گلشن راز» به دلیل ایجاز، دقت نظری و زبان تمثیلی جذاب، به یکی از مهم‌ترین متون آموزشی عرفان نظری در ادبیات فارسی بدل شد و شرح‌های متعددی بر آن نوشته شده که مشهورترین آن‌ها *مفاتیح‌الاعجاز* اثر شمس‌الدین محمد لاهیجی است. ### دیگر آثار از دیگر رساله‌ها و آثار منسوب به او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: * **حقّ‌الیقین فی معرفة ربّ‌العالمین** (به نثر) * **مرآةالمحققین** * **سعادت‌نامه** ### وفات و آرامگاه شیخ محمود شبستری زندگی نسبتاً کوتاهی داشت و حدود سن ۳۳ سالگی (در حدود سال ۷۲۰ یا ۷۲۵ هجری قمری) درگذشت. آرامگاه او در زادگاهش، **شبستر** (باغ گلشن) واقع شده و زیارتگاه اهل دل و علاقه‌مندان به ادب و عرفان فارسی است.