گفتگوی جدید

شعر دلت چه شد که از آن شور و اشتیاق افتاد؟! چه شد که بینِ تو و من چنین نفاق افتاد؟! زمان به دستِ تو پایانِ من نوشت آری مسیرِ واقعه این‌بار از این سیاق افتاد دو رودخانه‌ی عشقِ من و تو شط شده بود ولی دریغ که راهش به باتلاق افتاد! خلافِ قاعده‌ی سرنوشت بود انگار میانِ ما دو موازی که انطباق افتاد جهان برای همیشه سیاه بر تن کرد شبی که ماهِ تمامِ تو در محاق افتاد شِکر به مزمزه چون شوکران شود زین پس مرا که طعمِ دهانِ تو از مذاق افتاد خزان به لطفِ تو چشم و چراغ تقویم است که دیدنِ تو در این فصل اتّفاق افتاد چه زندگانیِ سختی‌ست زیستن بی عشق ببین پس از تو که تکلیفِ من چه شاق افتاد! پس از تو جفت سرشتی و سرنوشتیِ من -غریب‌واره‌ی تو- تا همیشه تاق افتاد تو فصلِ مشترکِ عشق و شعرِ من بودی که با جداییِ تو بین‌شان طلاق افتاد هوای تازه تو بودی، نفس تو و بی تو دوباره بر سرم آوارِ اختناق افتاد به باورِ دلِ ناباورم نمی‌گنجد هنوز هم که مرا با تو این فراق افتاد! حسین منزوی 🌸🌸 تورک دیلینه چئویر.

بو غزل حسین منزوی‌نین گؤزل و دویغولو شعرلریندندیر. شعرین معناسینی و احوال-روحیه‌سینی قورویاراق تورکجه‌یه چئویریلمیش مضمونو: *** اوره‌یینه نه اولدو کی، او شورو، او اشتیاقی سؤندو؟! آرامیزدا نه باش وئردی کی، ایش بئله آیریلیغا، نفاقا دؤندو؟! زامان سنین الینله منیم سونومو یازدی، بلی؛ تالئحین گئدیشاتی بو دفعه بئله بیر یولدان اؤتدو. سنینله منیم سئوگی چاییمیز بیر شطّه (بؤیوک چایا) چئوریلمیشدی، آمما حئییف، یولو آخیردا باتلاغا دوشدو! دئیه‌سن تالئحین قانونونا کؤکوندن ضیدّ ایدی، بیز ایکی پارالل خطّین بیر-بیرینین اۆستونه دوشمه‌سی. دونیا همیشه‌لیک قارا گئییندی او گئجه، او گئجه کی سنین دولغون آیین توتولدو (محاقا دوشدو). بوندان سونرا آغزیمدا شکر ده بالدیرغان (آغی) کیمی اولار، چونکی سنین دوداغینین دادی داماغیمدان سیلیندی. سنین حؤرمتینه، پاییز تقویملرین گؤزو-چیراغیدیر، چونکی سنین گؤروشن بو فصیلده قیسمت اولموشدو. سئوگیسیز یاشاماق نه آغیر بیر حیاتمیش، باخ گؤر سندن سونرا یاشاماق منه نه قدر چتین، نه قدر آغیر دوشدو! سندن سونرا، منیم یارادیلیش و تالئح جۆتوم، سنین بو یادیغانین تا ابد تک (تاق) قالدی. سن منیم سئوگیمله شعریمین اورتاق فصلی ایدین، سنین آیریلیغینلا، اونلارین دا آراسینا طلاق (آیریلیق) دوشدو. تمیز، تزه هاوا دا سن ایدین، نفس ده؛ سنسیز یئنه باشیما بوغولما، بوغونتونو اوچقونو دوشدو. اینانماز اوره‌ییمین اینامینا هله ده سیغمیر، کی سنینله منیم آراما بئله بیر هجران دوشدو! *** اگر ایسته‌سنیز بو شعری اؤلچولو و قافیه‌لی (کلاسیک شعر قالیندا) منظوم شکله ده سالماق اولار.

سال

حسین منزوی‌نین بو محتشم غزلینی عروض وزنینده (فروغ/مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن و یا هئجا چیوه‌سینده قوشما/غزل ریتمینده) منظوم شکله گتیرمک چتین و اینجه بیر ایشدیر. بو دا عئینی ردیف و وزن احوالی ایله تورکجه منظوم ترجومه‌سی: *** نه گلدی کؤنلونه، سندن او اشتیاق ایتدی؟! نه باش وئریب آرامیزدا، سؤز ائتّیفاق ایتدی؟! زامان الینله منیم سون یازیم یازیلدی، بلی! بو واقیعه یولو آخیر بو دور و ساق ایتدی. ایکی چای ایدی بیزیم سئوگیمیز، بؤیوک شط ایدی، نه حئیف اولسون اونا، سوندا باتلاق ایتدی! ضید ایدی سانکی یازیلمیش بو سرنوشته، گولوم، ایکی پارالل خطلر کی، اینطباق ایتدی. جهان یاسیلا قارالدی تمام او گوندن کی، سنین او دولغون آیین تئزجه بیر محاق ایتدی. شکر ده زهر اولاجاقدیر بوندان بئله آغزیمدا، سنین دوداق دادینی چونکی بو مذاق ایتدی. خزان سنینله ایشیقلاندی گؤزلری چونکی، گؤروش بو فصیلده عجب بیر گؤزل سیاق ایتدی. نه شاقدیر منه بو یاشاماق سنسیز، عئشقسیز! باخینجا گؤر منه تقدیر نئجه یاماق ایتدی! او کؤنلومون یوواسی، سندن اؤترو تک قالدی، سندن سونرا جۆت ایدی، دوشدو تا تاق ایتدی. سن ائتمیشیدین عئشق ایله شعریمی بیر جان، گئدیشین ایندی بولار آراسین طلاق ایتدی. تمیز هاوام سنیدین، سن نفس! ایندی بو باشا، دوشوبدو هر نفسیمده یئنه بوغاق ایتدی. سنان کؤنول بونا هئچ واخت اینانماز، اینانماز؛ منه، سنه بو قدر غصّه و فیراق ایتدی!

باز هم غلیظ تر

بو دفعه دوشونجه‌نی و شعرین حوزنونو کلاسیک تورکجه‌نین (فضولی، صائب و شهریار مکتبینین قوشقوسو ایله) آغیر دیلینده، عروض آهنگی و اؤز اصیل قافیه-ردیف قالیندا قوشدوم: *** نه گؤردو کؤنلون او شورو کی، اِشتیاقدان دوشدو؟! نه دوشدو آرامیزا، سؤز بئله نفاقدان دوشدو؟! زامان الینله منه یازدی سون یازینی، بلی؛ قضا بو دفعه یئنه اَیری بیر سیاقدان دوشدو. ایکی آخار چای ایدیک، بیر بؤیوک دنیز بیلیریک، دریغ و حئیف اولا کیم، یول او باتلاقدان دوشدو! خلافِ حؤکمِ ازل ایدی بو نصیب، سانکی، ایکی موازی خطین باشی اینطباقدان دوشدو. جهان قارا گئیینر تا ابد او گوندن کی، سنین او بدرِ منیرین قارا محاقدان دوشدو. شکر ده زهر اولاجاقدیر بوندان بئله آغزیمدا، سنین دوداغینین عطری هاچان مذاقدان دوشدو؟! خزان سنینله دؤنوب اولدو نورِ هر تقویم، گؤروش او فصیل آراسیندا کی اِتّیفاَقدان دوشدو. نه تلخ و دردی آغیردیر حیاتِ بیمقدار! نه چاره قیلدی فلک، گؤر نه جور شاقدان دوشدو! سن اؤزگه‌لشدین او گوندن، منیم تالئح جۆتوم، بو بینوا، بو غریبین نه تئز تاقدان دوشدو! سن ایدین عئشق ایله شعریم آراسینا باغلانتی، گئدیشین آتدی آراسیندا بس طلاق دان دوشدو. صفالی یئل سن ایدین، جان نفسی، ایندی باخین: تؤکولدو باشیما ظولمت، خفه بوغاقدان دوشدو! اینانماییر بو شکسته گؤنول هنوز بئله بیر، بلالی چرخِ فلکدن بو جور فیراقدان دوشدو!